Współuzależnienie to opis wzorca funkcjonowania w relacji z osobą uzależnioną, a nie formalna diagnoza. Uwaga bliskiej osoby stopniowo skupia się na kontrolowaniu, ratowaniu i ograniczaniu szkód, często kosztem własnego bezpieczeństwa i zdrowia.
Typowe sygnały
- ukrywanie problemu przed otoczeniem;
- spłacanie długów i przejmowanie konsekwencji;
- ciągłe sprawdzanie, kontrolowanie lub poszukiwanie substancji;
- rezygnowanie z własnych potrzeb i relacji;
- poczucie winy za zachowanie drugiej osoby;
- powtarzanie gróźb lub granic, których nie da się utrzymać.
Pomoc nie oznacza wyręczania
Można wspierać rozmowę o terapii, ale nie można wziąć odpowiedzialności za cudzą zmianę. Ochrona przed każdą konsekwencją może nieświadomie ułatwiać trwanie problemu.
Granice powinny być wykonalne
Dobra granica mówi o tym, co zrobi osoba ją stawiająca, a nie o tym, jak zmusi drugą stronę do zmiany. Powinna być konkretna, związana z bezpieczeństwem i możliwa do konsekwentnego utrzymania.
Własne wsparcie
Bliscy mogą korzystać z konsultacji psychologicznej, terapii rodzinnej lub grup wsparcia niezależnie od tego, czy osoba uzależniona rozpoczęła terapię. W sytuacji przemocy priorytetem jest bezpieczeństwo osób zagrożonych.
Źródła: KCPU - materiały edukacyjne, NIDA - zasady terapii uzależnień.